Lief en leed

Een fijne relatie met een liefdevolle partner doet wonderen voor ons welzijn. Mensen die een liefdevolle relatie hebben zijn bijvoorbeeld beter bestand tegen stress en pijn, en herstellen beter van ernstige aandoeningen. De wereldberoemde relatietherapeut Sue Johnson noemt liefde zelfs een “fundamentele en primaire levensbehoefte, net als zuurstof of water.” Deze behoefte is extra groot wanneer we geconfronteerd worden met iets ingrijpends zoals hersenletsel.

Zowel mensen met hersenletsel als hun partners zijn gebaat bij een goede relatie. Zo ervaren mensen met hersenletsel die een partner hebben een hogere levenskwaliteit dan zij die geen relatie hebben. Daarnaast zijn hun partners minder depressief en angstig wanneer ze tevreden zijn over hun relatie. Een goede relatie is helaas echter niet vanzelfsprekend nadat één van de partners hersenletsel heeft opgelopen.

Na de gevoelens van opluchting vanwege het overleven van het letsel volgt vaak een confronterende periode waarin stellen merken dat hun levens voorgoed ingrijpend zijn veranderd. Het komt geregeld voor dat de rollen binnen een relatie veranderen en dat er moet worden gezocht naar een nieuwe balans. Bijzonder moeilijk is het wanneer het hersenletsel heeft gezorgd voor karakterveranderingen en partners hun geliefde niet meer herkennen.

Sommige koppels lukt het om een nieuwe balans te vinden en hun relatie na het letsel op een liefdevolle manier vorm te geven. Voor veel stellen blijkt dit echter een lastige opgave. In een Deens onderzoek uit 2011 werd onderzocht hoe tevreden partners van mensen met hersenletsel waren over hun relatie. Bijna de helft van deze partners noemde hun relatie ongelukkig. Bij koppels zonder hersenletsel was dat maar tien procent, een enorm verschil. Bij GGZ Oost Brabant en het EHL onderzoeken we momenteel welke factoren van invloed zijn op de kwaliteit van deze relaties.

Dat mensen met hersenletsel goede zorg behoeven zal voor iedereen buiten kijf staan. Dat ook partners zorg en ondersteuning kunnen gebruiken is gelukkig ook steeds bekender. Maar aandacht voor de relatie tussen mensen met hersenletsel en hun partners is er nog lang niet altijd, terwijl ook die om speciale zorg vraagt en juist in de moeilijke tijd na hersenletsel van onschatbare waarde kan zijn. Zorgmedewerkers zouden dus niet alleen moeten vragen ‘Hoe gaat het met jou?’, maar zeker ook ‘Hoe gaat het met jullie?’ Laten we de liefde vooral niet uit het oog verliezen in tijden van leed.

Brenda van den Broek is junior onderzoeker bij het Hoogspecialistisch Centrum voor Hersenletsel en Neuropsychiatrie van GGZ Oost Brabant en het Expertisecentrum Hersenletsel Limburg. Ze doet onderzoek naar de invloed die hersenletsel kan hebben op partnerrelaties.