Hebben we het medicijn gevonden voor problemen in denkfuncties na een beroerte?

In de afgelopen 20 jaar is volgens de World Health Organization het ‘levenslange-risico’ op een beroerte met 50% gestegen. Een op de vier mensen krijgt op een moment in hun leven een beroerte. Veel patiënten ervaren na hun beroerte blijvende beperkingen in de denkfuncties zoals het geheugen of de aandacht. Deze functies zijn noodzakelijk voor vele activiteiten in het dagelijks leven, zoals het doen van boodschappen, de mogelijkheid je werk te kunnen uitvoeren, of zelfs het plannen van afspraken met vrienden. Huidige behandelingen richten zich vooral op het leren omgaan met deze blijvende beperkingen en het aanpassen aan de nieuwe situatie. De afgelopen twintig jaar zijn onderzoekers echter druk bezig geweest met het zoeken van medicamenteuze behandelopties, en alhoewel dit tot op heden niet is bereikt, hebben we wel enkele aanwijzingen dat dit medicijn wel zou kunnen bestaan.

Onderzoek met dieren toont aan dat het eiwit PDE4 een belangrijke rol speelt bij het herstel van de hersenen na een CVA. Dit eiwit hebben we allemaal en hoort bij de natuurlijke processen in de hersenen. Na een CVA wordt dit eiwit actiever, met als gevolg dat het de communicatie tussen hersencellen remt en de hersenen minder goed nieuwe of effectieve verbinden kunnen maken. Je zou na een CVA dus juist minder van dat eiwit willen hebben. Onderzoek toont aan dat behandeling met een stofje dat het eiwit remt leidt tot meer nieuwe en betere verbindingen, en daardoor betere geheugenfuncties in dieren na een CVA.   

Roflumilast is een medicijn dat mensen kunnen nemen om het eiwit PDE4 te remmen. Het medicijn is al sinds 2010 op de markt voor mensen met COPD. Eerdere studies vonden geen noemenswaardige bijwerkingen. Omdat roflumilast al geregistreerd en veilig bevonden is, zou dit medicijn relatief snel ook ingezet kunnen worden voor andere doelgroepen, zoals CVA. Uit eerder onderzoek blijkt dat roflumilast de geheugenprestaties van gezonde mensen en verschillende patiëntgroepen verbetert.

Om te testen of roflumilast kan worden ingezet om het denkvermogen van uitbehandelde CVA-patiënten te verbeteren loopt het ROSTMEMA-onderzoek. In deze studie slikken deelnemers drie maanden lang, dagelijks een capsule roflumilast of placebo (een nep-middel). De effecten van de behandeling op het denkvermogen (zoals geheugen en aandacht) worden herhaaldelijk gemeten. Omdat we verwachten dat het medicijn de hersenfuncties gedurende langere tijd kan verbeteren, vindt er ook drie maanden na het stoppen van de behandeling nog een meting plaats.

In totaal hebben 100 mensen deelgenomen aan de studie. De laatste gegevens van de studie zullen in november 2023 verzameld zijn, en we hopen kort daarna de eerste resultaten te kunnen delen. Wie weet hebben we dan toch dat medicijn gevonden?

Bent u nieuwsgierig naar de uitkomsten? Houd dan onze website www.rostmema.nl of de website van onze sponsor De Hersenstichting in de gaten.

Jill Kerckhoffs is promovendus bij het Expertisecentrum Hersenletsel Limburg (Universiteit Maastricht). Ze doet onderzoek naar een medicijn voor de behandeling van cognitieve gevolgen na een beroerte.